استراتژی خروج کارآفرینانه

استراتژی خروج کارآفرینانه

خود را آماده کنید

زمانی که کسب‌وکارتان را شروع کردید، احتمالاً برای فروش آن برنامه‌ریزی نکردید. آن زمان، ایده بزرگی در سر داشتید، مهارتی داشتید که هیچ‌کس نظیرش را نداشت و شور و علاقه‌ای داشتید و می‌خواستید به‌نوعی دنیا را تغییر دهید. و اگر سرمایه‌گذاری از شما می‌پرسید استراتژی خروج شما چیست، از سه غول بزرگ در صنعتتان برایشان می‌گفتید تا آرامشان کنید و احتمالاً به دنبال آن می‌گفتید که: «ولی من قصد دارم مطابق طرح کسب‌وکارم عمل کنم و تا وقتی‌که پول دربیاورم به کارم ادامه می‌دهم و از آن خارج نمی‌شوم.»

من از صمیم قلب باور دارم تقریبا هر موسسی در ابتدای کار همین برخورد را دارد. ولی اداره کسب‌وکار، کار آسانی نیست و نیازمند ساعت‌ها عرق ریختن، اشک ریختن و خون‌دل خوردن است و هیچ‌کس نیست که به خاطر بیماری‌ها، نیازهای خانوادگی یا اضطراب و مسائل روحی با موسس همدردی کند.

اما آنچه اجتناب‌ناپذیر است این است که شما به‌عنوان موسس کسب‌وکار بالاخره روزی بازنشسته می‌شوید یا باید همه‌چیز را بگذارید و بروید (بیایید خوش‌بین باشیم و بگوییم که امیدواریم قبل از رفتن چند روز آرامش داشته باشید). با آگاهی بر اینکه شما نمی‌توانید تا ابد کسب‌وکاری را اداره کنید و با فرض اینکه شرکت شما بسیار موفقیت‌آمیز خواهد بود، خوب است از همان ابتدا در مورد جانشینتان برنامه‌ریزی کنید و این کار را به‌روزهای پایانی عمر کسب‌وکارتان موکول نکنید.

برای آنکه از همان ابتدا عادات مفیدی را نهادینه کنید چهار نکته زیر را در نظر داشته باشید تا بتوانید در آینده به‌راحتی کنترل شرکت را به کس دیگری واگذار کنید.

 

۱ـ از همان روز اول، یک هیئت‌مدیره یا هیئت مشاور تشکیل دهید

تشکیل یک هیئت‌مدیره از همان روزهای اول شاید کمی برایتان اضطراب‌آور به نظر برسد. زمانی که شرکت خود را با سرمایه، سرمایه‌گذاران راه‌اندازی می‌کنید داشتن هیئت‌مدیره ضروری است اما اگر صرفاً با سرمایه خودتان این کار را کرده باشید احتمالاً تمایل دارید تا آنجا که ممکن است کنترل کامل اوضاع را در دست خود بگیرید. دعوت از مدیران برای همکاری در شرکت، قبل از جذب سرمایه، صرفاً باعث ایجاد یک ساختار سلسله مراتبی و مدیریتی می‌شود که هیچ لزومی ندارد، و برای شما و سرمایه‌گذاران آتی فایده‌ای نخواهد داشت.

لیکن اگر یک هیئت مشاور تشکیل دهید و طوری با آن‌ها رفتار کنید که انگار هیئت‌مدیره هستند در سال‌های بعد بسیار مفید خواهد بود. ساختار هئیت مشاور را طوری تعیین کنید که مشاوران قدرت رای دادن نداشته باشند ولی در عوض سهام یا مبلغ مختصری به آن‌ها بدهید و در رفتارتان با آن‌ها جدی باشید. جلسات ماهانه برگزار کنید و با یک دستور جلسه منطقی و جامع در جلسه حاضر شوید و نکات کلیدی را که برای موفقیت شرکت ضروری است در جلسه مطرح کنید.

داشتن یک چنین هیئتی به مدل کسب‌وکار شما مشروعیت می‌دهد و کسب‌وکارتان را در راستای اهدافی سازمان‌دهی می‌کند که می‌توانید روند دستیابی به آن را در آینده پیگیری کنید.

 

۲- گزارشاتی را به‌صورت ماهانه برای به‌روزرسانی هیئت مشاوران و سرمایه‌گذاران ارسال کنید و صورت‌جلسات را ثبت و نگه‌داری کنید

نوشتن و ثبت کردن، گام‌های مهمی که شرکت برداشته است و موفقیت‌هایی که کسب کرده است درست به‌اندازه اثبات مشروعیتتان در مقابل همکاران اهمیت دارد. اگر اهداف و موفقیت‌هایتان را ثبت نکنید بعدها نمی‌توانید به‌راحتی اثبات کنید که چنین اهداف و دستاوردهایی داشته‌اید.

بدین منظور برای مثال می‌توانید هرماه گزارش‌هایی را برای به‌روزرسانی اطلاعات هیئت‌مدیره یا سرمایه‌گذاران برایشان ارسال کنید، و در آن موفقیت‌هایتان را نسبت به ماه گذشته قید کنید، و بنویسید در آینده به چه نکاتی باید فکر کنید و به چه کمک‌هایی از جانب هیئت مشاور نیاز دارید و چه نیروهایی را باید استخدام کنید. این کار شما نه‌تنها باعث رضایتمندی بیشتر سرمایه‌گذاران می‌شود و ظرفیت پذیرش و مسئولیت‌پذیری شما را نشان می‌دهد، بلکه باعث می‌شود یک گزارش کتبی داشته باشید تا در آینده اگر خواستید شرکت خود را واگذار کنید آن را ضمیمه اسناد شرکت کنید.

 

۳ـ با رقبا طرح دوستی بریزید

اگر در صنعتی کاملا جدید فعالیت می‌کنید احتمالا تنها نیستید. اگر هم قبلا برای کارفرمایی کار می‌کردید و به‌تازگی مستقل شده‌اید به‌طور دقیق می‌دانید چه شرکت‌های دیگری خدمات مشابهی را ارایه می‌کنند. تحقیق صرفا به این دلیل نیست که بدانید رقبای شما که هستند و چه وجه تمایزی دارند. بلکه به این دلیل است که تک‌تک موسسان را در صنعت خود بشناسید، در رویدادها و نمایشگاه‌های مربوطه شرکت کنید و به دنبال فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاری مشترک و ایجاد گروه‌های تجاری صنعتی باشید.

اگر شرکت شما در آینده بازدهی خوبی نداشته باشد رقبایتان به‌احتمال‌زیاد به سراغ دارایی‌های شما خواهند آمد. اگر هم شرکت شما موفق شود ممکن است شما به سراغ دارایی‌های آن‌ها بروید. درهرصورت، کسب قدرت در صنعت از طریق ارتباطات و پذیرش، به هنگام خروج از کسب‌وکار کمک زیادی به شما می‌کند.

 

۴ـ پرسنل خود را آموزش دهید تا به جایگاه بالاتر فکر کنند و به آن‌ها پیشنهاد مالکیت بدهید

زمانی که استراتژی خروج را در طرح کسب‌وکارمان مشخص می‌کنیم یا درباره خروج با سرمایه‌گذاران صحبت می‌کنیم معمولا در خارج از شرکت به دنبال کسی می‌گردیم که خریدار بالقوه شرکتمان است. لیکن در بیشتر موارد، خریدار شرکت‌ها کارمندان داخلی آن‌ها هستند و هرسال ده درصد به تعداد شرکت‌هایی که توسط کارمندانشان خریداری می‌شوند اضافه می‌شود.

دادن پیشنهاد مالکیت و خرید سهام به کارمندان باعث وفاداری آن‌ها به شرکت می‌شود و به شما کمک می‌کند با گذشت زمان خریداران بالقوه متنوع‌تری داشته باشید. چه قصد فروش کسب‌وکارتان را داشته باشید و چه نداشته باشید، این کار به اعتمادسازی و جذب سرمایه توسط شرکت کمک می‌کند. دو راه برای این اقدام، اجرای طرح واگذاری سهام به کارمندان (ESOP) و ایجاد ساختار ترفیع داخلی در شرکت است.

نکته پایانی این است که حتی اگر قصد فروش کسب‌وکارتان را نداشته باشید می‌توانید نکات فوق را در پیش بگیرید. نهادینه کردن عادات خوب از هم‌اکنون، چه در آینده مدیر کسب‌وکارتان باشید و چه آن را به فرد دیگری واگذار کنید، به موفقیت آتی شما کمک خواهد کرد.